Patent Foramen Ovale (PFO)

Patent foramen ovale (PFO) nedir?

Patent foramen ovale (PFO), kalbin sağ ve sol kulakçığı arasındaki “atriyal septum” olarak adlandırılan duvarın fossa ovalis denilen ince bölgesinde doğumdan sonra kapanması gereken  yapının kapanmamasına bağlı gelişen küçük bir kalp deliğidir.

PFO (Patent Foramen Ovale) neden olur?

Bebeğin anne karnında gelişimi sırasında  kalbin sağ ve sol kulakçığı arasında  sağ kulakçıktan sol kulakçığa kanın geçişini sağlayan küçük bir açıklık (delik) normal olarak vardır. Doğumdan  sonra kısa sürede patent foramen ovale (PFO) açıklığının kapanması gerekirken yaklaşık insanların %25’inde bu alanda küçükte olsa bir kapakçık benzeri açıklık kalmakta yada mevcut açıklık kapanmamaktadır.  Sonuç olarak PFO toplumda her 4 kişinin birinde görülen bir durumdur.

PFO’da hanfi şikayet ve belirtiler görülür?

Genellikle herhangi bir şikayet oluşturmaz ve bulgu vermez.  Nadiren tedaviye dirençli migren ataklarına ve inme (felç)’ye yol açabilir.  Toplumda her 4 kişinin birinde PFO olması nedeniyle  herhangi bir şikayet yada bulgu oluşturmayan PFO haliyel tedavi gerektirmez. PFO’lu hastaların %1’de az bir oranına  bir müdahale yada tedavi işlemi gerekir. PFO varlığında öksürme, hapşırma yada ıkınma gibi göğüs için basıncını artıran durumlarda, bu küçük kapakçık şeklindeki delik açılarak kanın sağ kulakçıktgan sol kulakçığa, sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçişine yol açabilir.

Bazı durumlarda sağ kulakçıktaki kirli kan sol jkulakçıka PFO vasıtasıyla geçebilir. Özellikle bacak yada karın bölgesindeki toplar damarlarda oluşan küçük pıhtılar önce sağ kulakçığa, buradan PFO yoluyla sol kulakçığa ve sol karıncığa geçer. Buradanda beyne yada diğer organlara giderek (embolizasyon) inme (felç) yada diğer organlarda beslenme bozukluğuna yol açabilir.

PFO (Patent Foramen Ovale)2yu ne zaman tedavi edelim?

PFO kapatılmasını gerektiren durumlar,  başka bir nedene bağlanamayan inme (felç) olayları, tedaviye dirençli migren atakları, platipne ortetoksi sendromu, ve dalgıçlarda görülen vurgun hastalığı olarak sayılabilir. Toplumda sık görülmesi nedeniyle inme geçiren bir hastada rastlantısal olarak PFO saptanabilir. Bu nedenle PFO kapatma kararı alınmadan önce inmeye yol açabilecek diğer tüm nedenler araştırılmalı ve inmenin PFO ile ilişkisi net ortaya konulmalıdır.

Bazı PFO tiplerinde inme riskinin daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Genişliği 4 mm’nin üzerinde yada uzun tünel şeklinde PFO, atrial septal anevrizma, çıkıntılı östakiyan kapakçık ve istirahatte sağ kulakçıktan sol kulakçığa kan geçişi varlığı inme riskinin daha yüksek olduğu durumlardır.

Migren ve PFO arasındaki ilişkili net olarak aydınlatılmış olmasada, eldeki veriler tedaviye dirençli migren atakları varlığında PFO’nun kapatılmasının faydalı olduğu yönündedir.

PFO tanısı nasıl konulur?

Ekokardiyografi olarak adlandırdığımız kalbin ultrasonografik incelemesi ile PFO tanısı konulabilir. Standart olarak yapılan  transtorasik (göğüs ön duvarından) ekokardiyografi (TTE) ile PFO’dan şüphelenilebilir yada tanı konulabilir. Ancak asıl tanı endoskopi işlemine benzer şekilde yemek borusuna yerleştirilen probe ile yapılan transezofageal ekokardiyografi (TEE) ile konulur. Transezofageal ekokardiyografi (TEE) ile deliğin yeri, şekli, büyüklüğü, yüksek inme riski özelliklerini taşıyıp taşımadığı ve çihazla kapatmaya uygun olup olmadığına karar verilir.

PFO tedavisi nasıl yapılır? PFO nasıl kapatılır?

PFO kapatılması anjiyografi laboratuvarında, steril şartlarda, anestezi tarafından uygulanan yüzeyel sedasyon altında ve transezofageal ekokardiyografi (TEE) görüntülemesinden de yararlanılarak yapılan girişimsel bir tedavi işlemidir.  Tüm bu hazırlık aşamasından sonra kasıl bölgesinde küçük bir iğne ile kasık toplardamarına girilerek buraya işlemin devamında damara giriş ve çıkışımızı sağlayacak bir kılıf yerleştirilir. Bu kılıf içerisinde  bu işlem için geliştirilmiş ince tel ve kateterler ile kalbin sağ kulakçığına ulaşılır. Daha sonra  kalpteki delik (PFO)  yolu ile sol kulakçığa, buradanda sol kulakçığa akciğerden temirlenen kanı taşıyan pulmoner ven olarak adlandırılan damar yapısına geçilir.

Sonrasında pulmoner ven içerisine destekleyici  bir tel yerleştirilir. Pulmoner ven içerisine yerleştirilmiş destekleyici tel üzerinden kapama için kullanılacak cihazın toplandığı ve taşındığı özel kateter (boru) iletilir ve sol kulakçığa yerleşilir.  Transezofageal ekokardiyografi eşliğinde iki başlıklı disk olarak tanımlayabileceğimiz  uygun  boyuttaki kapama cihazının sol diski sol kulakçıkta, bel kısmı deliğin tam ortasında, sağ diskide sağ karıncıkta açılarak delik (PFO) kapatılır. Cihazın delik üzerine  tam oturduğu, uygun pozisyonda ve sağlam şekilde yerleştiği ileri itme ve geri çekme şeklinde özel bir manevra ile test edilir.  Test sonucunda cihazın başarılı bir şekilde yerleştiği ve deliği kapattığı teyit edildikten sonra taşıyıcı sistemden ayrılarak yerleştirildiği yerde serbest bırakılır.